Program XII Szkoły Letniej PKN ICOMOS: „Bezpieczeństwo zbiorów i ochrona dziedzictwa”

Środa – 5 sierpnia 2026 (Krosno, Rynek 1, Biblioteka PANS)

10:00 Otwarcie XII Szkoły Letniej
Wystąpienia Dyrektora Muzeum Rzemiosła w Krośnie oraz Prezesa PKN ICOMOS. Przywitanie gości, wprowadzenie do problematyki i zagadnień tegorocznej Szkoły Letniej PKN ICOMOS.

10:30 – 14:00 Panel dyskusyjny „Czuwanie nad przeszłością. Wyzwania dotyczące bezpieczeństwa na miarę niespokojnych czasów XXI wieku”
Panel podzielony na bloki tematyczne ukazujące problematykę zabezpieczania zbiorów muzealnych oraz ochrony dziedzictwa kulturowego na wypadek konfliktów zbrojnych i sytuacji kryzysowych. W dyskusji, moderowanej przez muzealników i konserwatorów z Polski (m.in. Muzeum Narodowe w Poznaniu, NID Rzeszów, Muzeum Rzemiosła w Krośnie) oraz Ukrainy, poruszone zostaną m.in. kwestie:

• • oznakowania obiektów kultury, roli szpitali konserwatorskich i budowy schronów kontenerowych,

  • doświadczeń ukraińskich pracowni konserwatorskich z czasu działań wojennych oraz międzynarodowej współpracy przy ochronie dziedzictwa,

  • planowanej budowy magazynu zbiorów Muzeum Rzemiosła w Krośnie jako schronu dla zbiorów muzealnych Polski południowo-wschodniej na wypadek działań wojennych

14:00 – 15:00 Przerwa obiadowa

15:30 – 17:30 Zajęcia terenowe – ćwiczenia praktyczne z oceny i przygotowania symulowanej ewakuacji Bazyliki Kolegiackiej pw. Trójcy Przenajświętszej w Krośnie na wypadek zagrożeń militarnych

19:00 Uroczysta kolacja w historycznych wnętrzach (szczegóły organizacyjne zostaną podane wkrótce).

Czwartek – 6 sierpnia 2026

9:00 – 18:00 Naukowy objazd terenowy po pograniczu polsko-słowackim
Prezentacja zróżnicowania dziedzictwa kulturowego obszaru Łemkowszczyzny jako krajobrazu silnie naznaczonego skutkami dwóch wojen światowych. Analiza przetrwania dziedzictwa w warunkach pokonfliktowych oraz wybranych problemów konserwatorskich (Krempna, Żydowskie, Ożenna, Grab, Świątkowa Mała)

Piątek – 7 sierpnia 2026 (Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce)

9:00 – 9:30 Powitanie, prezentacja fenomenu historycznej kopalni ropy naftowej w Bóbrce

9:30 – 12:00 Wizyta studyjna w Bóbrce
Problemy konserwatorskie i standardy bezpieczeństwa muzeów na wolnym powietrzu. Szczegółowa analiza na przykładzie Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza obejmie następujące zagadnienia:

• • konflikty uwarunkowań prawnych: konserwator zabytków a urząd górniczy i wyzwania funkcjonowania czynnej kopalni ropy naftowej w warunkach konfliktu zbrojnego,

  • problemy ewakuacyjne skansenu (ochrona małych elementów wobec praktycznej niemożności ewakuacji całości),

  • dylematy technologiczne: tradycyjne metody konserwacji („ropianka”) a nowoczesne preparaty oraz kwestie doboru materiałów do rekonstrukcji,

  • autentyzm a nawarstwienia historyczne i ochrona krajobrazu historycznego (wylesienie kopalni a współczesne nasadzenia)

Wystąpienie prof. Janusza Rymszy pt. „Zabezpieczanie zabytkowych obiektów mostowych podczas kryzysu”

12:00 – 14:00 Wizyta na wczesnośredniowiecznym grodzisku w Wietrznie 
Zajęcia terenowe ukazujące zagrożenia dla dziedzictwa archeologicznego i problematykę zabezpieczania stanowisk in situ.

14:00 – 15:00 Przerwa obiadowa

15:00 Zamknięcie XII Szkoły Letniej PKN ICOMOS i powrót do Krosna